L-Theanine (γ-Glutamylethylamide), doğal olarak özellikle Camellia sinensis (yeşil, siyah ve beyaz çay bitkisi) yapraklarında bulunan protein olmayan bir amino asit türevidir. İlk kez 1949 yılında yeşil çaydan izole edilmiştir. L-Theanine, merkezi sinir sistemi üzerinde rahatlatıcı etkileri ile tanınır ve günümüzde gıda takviyeleri, fonksiyonel gıdalar ve nootropik ürünlerde yaygın olarak kullanılmaktadır.
| Parametre Değer | |
| Ürün Adı L-Theanine | |
| Kimyasal Adı N-Ethyl-L-glutamine (γ-Glutamylethylamide) | |
| IUPAC Adı (2S)-2-Amino-5-(ethylamino)-5-oxopentanoic acid | |
| CAS No 3081-61-6 | |
| EC No 221-379-0 | |
| Moleküler Formül C₇H₁₄N₂O₃ | |
| Molekül Ağırlığı 174.20 g/mol | |
| Yapısal Sınıf Protein olmayan amino asit | |
| Kaynak Camellia sinensis (çay yaprakları) veya fermantasyon | |
| 2. Fiziksel Özellikler | |
| Özellik Değer | |
| Görünüm Beyaz kristal toz | |
| Renk Beyaz | |
| Koku Karakteristik | |
| Tat Hafif tatlı, umami | |
| Yoğunluk Yaklaşık 1.30 g/cm³ | |
| Erime Noktası 214–216°C (ayrışarak) | |
| pH (1% çözelti) 5.0–6.5 | |
| Çözünürlük (Su) Yaklaşık 5–6 g/100 mL (25°C) | |
| Etanolde çözünürlük Düşük | |
| Metanolde çözünürlük Kısmen çözünür | |
| Higroskopisite Düşük | |
| 3. Kimyasal Yapı | |
| L-Theanine, L-glutamik asidin etilamid türevidir. | |
| Yapısal özellikleri | |
| Bir α-amino grubu | |
| Bir karboksil grubu | |
| Bir γ-amid bağı | |
| Bir etil yan zinciri | |
| Bu yapı, glutamat reseptörleri ile etkileşmesine olanak sağlar. | |
| 4. Üretim Teknolojileri | |
| A. Doğal Ekstraksiyon | |
| Ham madde | |
| Yeşil çay | |
| Siyah çay | |
| İşlem | |
| Sulu ekstraksiyon | |
| Filtrasyon | |
| İyon değişim kromatografisi | |
| Kristalizasyon | |
| Kurutma | |
| B. Mikrobiyal Fermantasyon | |
| Modern üretimde yaygın yöntemdir. | |
| Kullanılan mikroorganizmalar | |
| Escherichia coli (endüstriyel suşlar) | |
| Corynebacterium glutamicum | |
| Avantajları | |
| Daha yüksek saflık | |
| Daha düşük maliyet | |
| Yüksek üretim verimi | |
| Sürdürülebilir proses | |
| 5. Farmakokinetik | |
| Emilim | |
| Oral biyoyararlanımı yüksektir. | |
| İnce bağırsakta sodyuma bağımlı amino asit taşıyıcıları aracılığıyla emilir. | |
| Tmax | |
| 30–60 dakika | |
| Dağılım | |
| Kan-beyin bariyerini LAT1 (Large Neutral Amino Acid Transporter 1) aracılığıyla geçebilir. | |
| Dağıldığı başlıca dokular | |
| Beyin | |
| Karaciğer | |
| Böbrek | |
| İnce bağırsak | |
| Metabolizma | |
| Başlıca metabolitler | |
| L-Glutamat | |
| Etilamin | |
| Metabolizma çoğunlukla | |
| Böbrek | |
| Karaciğer | |
| Eliminasyon | |
| Yarı ömür | |
| Yaklaşık 1–2 saat | |
| Atılım | |
| İdrar | |
| Kısmen metabolitler halinde | |
| 6. Etki Mekanizması | |
| GABA Sistemi | |
| L-Theanine; | |
| GABA sentezini artırabilir. | |
| GABA salınımını destekleyebilir. | |
| Glutamat Sistemi | |
| AMPA reseptörlerini modüle edebilir. | |
| NMDA reseptörlerini düzenleyebilir. | |
| Glutamat toksisitesine karşı nöroprotektif etki gösterebilir. | |
| Dopaminerjik Sistem | |
| Dopamin düzeylerinde artış sağlayabilir. | |
| Bu durum | |
| Motivasyon | |
| Öğrenme | |
| Dikkat | |
| üzerinde olumlu etkiler oluşturabilir. | |
| Serotonerjik Sistem | |
| Serotonin metabolizmasını etkileyerek ruh halini destekleyebilir. | |
| Alfa Dalga Aktivitesi | |
| EEG çalışmalarında | |
| 8–13 Hz alfa dalga aktivitesinde artış gözlenmiştir. | |
| Bu durum | |
| Gevşemiş uyanıklık | |
| Konsantrasyon | |
| Dikkat | |
| ile ilişkilidir. | |
| 7. Klinik Kullanım Alanları | |
| Bilimsel araştırmalarda değerlendirilen kullanım alanları | |
| Stres yönetimi | |
| Anksiyete semptomlarının hafifletilmesi | |
| Dikkat ve bilişsel performans desteği | |
| Uyku kalitesinin desteklenmesi | |
| Kafein ile sinerjik kullanım | |
| Nöroproteksiyon | |
| Kan basıncı regülasyonu | |
| Bağışıklık fonksiyonunun desteklenmesi | |
| Not | Bu alanların tamamı için kanıt düzeyi aynı değildir; bazı kullanımlar için daha güçlü klinik veriler bulunurken, bazıları hâlen araştırılmaktadır. |
| 8. Kalite Kontrol Parametreleri | |
| Parametre Spesifikasyon | |
| Assay (HPLC) ≥98.0% | |
| Kimlik Testi HPLC / FTIR | |
| Özgül Dönme +7.0° ila +8.5° | |
| Kuruma Kaybı ≤0.5% | |
| Kalıntı Çözücüler ICH Q3C limitlerine uygun | |
| Ateşleme Kalıntısı ≤0.2% | |
| Ağır Metaller ≤10 ppm | |
| Kurşun ≤2 ppm | |
| Arsenik ≤1 ppm | |
| Kadmiyum ≤1 ppm | |
| Cıva ≤0.1 ppm | |
| 9. Mikrobiyolojik Spesifikasyonlar | |
| Parametre Limit | |
| Toplam Aerobik Canlı Sayısı ≤1.000 CFU/g | |
| Maya ve Küf ≤100 CFU/g | |
| Escherichia coli Negatif | |
| Salmonella spp. Negatif / 25 g | |
| Staphylococcus aureus Negatif | |
| 10. Stabilite | |
| Işığa karşı | Orta derecede stabil |
| Oksidasyona karşı | Stabil |
| Isıya karşı | Yüksek sıcaklıklarda bozunabilir |
| Nem | Düşük nemde stabil |
| Önerilen depolama koşulları | |
| 15–25°C | |
| Kuru ortam | |
| Direkt güneş ışığından korunmalı | |
| Sıkıca kapalı ambalajda saklanmalı | |
| 11. Endüstriyel Kullanım Alanları | |
| Tablet formülasyonları | |
| Sert jelatin kapsüller | |
| Bitkisel kapsüller | |
| Saşe ürünler | |
| Efervesan tabletler | |
| Fonksiyonel içecekler | |
| Hazır içecek karışımları | |
| Sporcu beslenmesi ürünleri | |
| Nootropik kombinasyonlar | |
| Çiğnenebilir tabletler | |
| Sakız formülasyonları | |
| 12. Formülasyon Uyumluluğu | |
| L-Theanine aşağıdaki bileşenlerle yaygın olarak kombine edilir | |
| Bileşen Amaç | |
| Kafein Odaklanma ve dikkat desteği | |
| Magnezyum Sinir sistemi fonksiyonlarının desteklenmesi | |
| L-Tirozin Bilişsel performans desteği | |
| Fosfatidilserin Hafıza ve bilişsel fonksiyon desteği | |
| GABA Rahatlama desteği | |
| Melatonin Uyku desteği | |
| Ashwagandha ekstresi Stres yönetimi desteği | |
| B grubu vitaminleri Enerji metabolizması ve sinir sistemi desteği | |
| Ticari Ham Madde Spesifikasyonu (Premium Grade) | |
| Saflık (HPLC) | ≥99,0% |
| Form | Beyaz kristal ince toz |
| Partikül Boyutu | %95 ≤80 mesh |
| Nem (LOD) | ≤0,5% |
| Kül (Ash) | ≤0,2% |
| Ağır Metaller | USP <2232> limitlerine uygun |
| Mikrobiyolojik Kalite | USP/EP gerekliliklerine uygun |
| Üretim Standardı | GMP, ISO 22000, HACCP |
| Ambalaj | 1 kg alüminyum folyo torba veya 25 kg fiber varil (içten çift PE torba) |
| Raf Ömrü | Uygun depolama koşullarında 24 ay |
| Bu teknik özellikler, gıda takviyesi ve fonksiyonel gıda üretiminde kullanılan yüksek saflıktaki L-Theanine hammaddeleri için tipik endüstriyel spesifikasyonları yansıtmaktadır. Üreticiye göre küçük farklılıklar görülebilir. |
